radio's

Ik ben een beetje rare verzamelaar, veel herinneringen aan oude (radio)apparatuur, knutselen met kristalontvangertjes, treintjes, schakelborden, etc. Eenmaal met de vut in 1999 kreeg ik een idee: ”Ik ga oude radio’s verzamelen”, maar ik bleek de eerste niet te zijn ;-)

catalogusBlaupunkt6w69p1938blaup

Die indrukwekkende Blaupunkt 6WP69 die we sinds 1938 ! thuis hadden
zw/w-foto uit ± 1956

Dat werd ook ingegeven door die Blaupunkt Stockholm die ik in een tweedehandszaak in een opwelling kocht tegenover de voormalige machinefabriek Jaffa in Utrecht (mijn geboortestad) in 1998. Toen ik later via Marktplaats op andere sites terecht kwam van verzamelaars moest ik wel lachen: ik liep decennia achter in dat wereldje. In het jubileumjaar van de NVHR werd ik lid, net op tijd voor een mooi boek. Maar het werd gelijk duidelijk dat het verzamelen al jaren een serieuze hobby is, vooral van mensen die dit hun hele leven al volgehouden hadden.

De eerst stapjes met 'eigen' apparatuur was uiteraard het bouwen van een kristalontvanger met een 402 spoel en een vast kristal plus koptelefoon (een hele uitgave Fl. 7,50). Er zou zelfs nog een variant komen met twee van die spoelen, dit heb ik allemaal zuinig bewaard. Het hoogtepunt was met Sinterklaas, toen we een klein japannertje kregen op een 9V batterij (zo'n exemplaar liep ik weer tegen het lijf, toen schoot het me pas te binnen!). Wel een duur batterijenvretertje!!

boekjekristals
kristalkopteljapannertje
BX373170x128shkl

Daarna kwam er van opa een BX373U: een echte radio! Maar de moderniseringsdrift begon de kop op te steken en het gevolg was dat de bakelieten kast lichtblauw werd geverfd: een verantwoorde kleur in die tijd. Daarna volgde een Teppaz (Eco) platenspeler en al spoedig volgde de eerste versterker: gekregen van de man in Amsterdam die voor mijn vader en krachtige monoversterker bouwde en de tweede was een distributie-versterker van de PTT die een geweldig vermogen gaf. In 1962 volgde een mooie Triotrack draaitafel. Aangezien dat een beetje een ratjetoe werd, ontwierp ik een 'hifi' meubel waar alles in kon. Gevolg: de BX 373U werd nu uitgekast en verdween in het meubel achter een mooi rond gat.
In 1961 bouwde ik mijn Philips HF 302. Tezamen met een stel 9710 A/BM speakers in boxen aangesloten via scheidingsfilters: een fenomenaal geluid voor die tijd! Inmiddels is hij weer aangesloten (maar wordt iets te warm, dat lossen we nog wel eens op). Ik had al wel het boek "ontwerpen van versterkers" gekocht, maar dit was eenvoudiger;-) Het was dus al de derde versterker die ik in gebruik nam.

IMG1819170x107shkl
IMG0326225x169shkltriotrack62HF302nu

Zo 'n Teppaz was het, maar dan zonder koffer. Als alles afkomstig uit de winkel van Kontakt aan de Potterstraat in Utrecht

Achteraf was dat het einde van elektronika als hobby, ik koos definitief voor bouwkunde/architektuur. Wel bleef ik daardoor een liefhebber van mooi geluid en mooie apparaten. Maar zoals dat dan gaat: wat je in het ouderlijk huis achterlaat verdwijnt op een of andere manier als sneeuw voor de zon en je verkoopt ook wel eens wat, zo blijven alleen die dingen over die je gebruikt of zuinig bewaart.
Ook die 'oude' spullen van mijn vader zijn allemaal verdwenen. Hij was vooral voor WO II een fervent radioknutselaar, totdat de Blaupunkt 6W69P verscheen en in WO II bleef! In 1950 aangevuld met de AG1000 draaitafel. Ik heb nog wel een enkel 9 x 12 cm negatief van zelfbouwradio's uit zijn tijd. Als herinnering aan die radio’s heb ik een in mijn ogen gelijkend exemplaar (tweelamper) op de kop getikt. Wat ik als kind met mijn vader van het Waterlooplein haalde was zelfs een Hoedendoosch (Porteldisc, al wist ik toen die naam niet). Zo ook een batterijtoestel dat ik herkende in het magazijn van Energetica, ik heb nog een paar grijze knoppen van dat toestel.

Potterstraats
Vismarkt
radioSR2tweelamperporteldisc

Hier was een van die dumpwinkeltjes op de Vismarkt in Utrecht

In 1970 kochten we een mooie Braun installatie, maar die heeft het slechts 15 jaar uitgehouden, alleen de draaitafel werkt nog, samen met een NAD tuner-versterker aangesloten op de Braun 710 boxen, dat wel.
De oude spullen waren dus verdwenen, behalve de kristalontvanger met koptelefoon en de zaken die in gebruik bleven totdat in eigen huisvesting werd voorzien.
Nu we een extra verdieping op ons huis gebouwd hebben, stelde ik eerst de bewaarde en buiten gebruik gestelde restanten weer op aangevuld met een Beomaster 900 en nieuwe boxen, zodat er weer muziek klonk boven. Mijn eerste Sony kassettedeck zit nu naast de Triotrack ingebouwd.
Daarna ben ik aan het verzamelen/zoeken gegaan vanuit die jeugdherinneringen vooral, zo kwam er een uitgekaste BX 373A (A ditmaal), zelfs een 6W69P vond ik (met een verkeerd doekje er nog voor) en een AG1000. Ook een FM13 die bij de HF302 paste, samen spelen ze op een klein 800 Ohm luidsprekertje, de set 9710 speakers hebben de tijd niet overleefd.

uitgekast
sonytrioBraunBeosFM13

Dit was het andere winkel-tje in de Breedstraat, onderdeel van de vaste fietsroute naar huis.

Het verzamelen hing erg van het toeval af: Markplaats had toen nog niet veel te bieden, ik keek eens in De Vondst en dergelijke bladen en op een enkele rommel- en Koninginnedagmarkt. Zo kwam ik o.a. in het bezit van een Novak Electra (portable) voor Fl. 5,- waar voor wel Fl. 25,- batterijen in moesten! Aanleiding voor een rijtje portables ooit zelf aangeschaft die het allemaal doen (transistor, dat wel), de enige die het (nog) niet doet is een mini-buis portable.
Zo kwamen er ook wat willekeurige bandrecorders, waarvan natuurlijk de snaartjes verpapt waren, maar waar ik uiteindelijk niks mee blijk te hebben, want inmiddels had ik een aantal Uhers uit de 4000 serie en een leuk stelletje Philips EL3514 recordertjes, genoeg te knutselen dus! Een PRO 12 completeert het geheel. Voor eigen gebruik stond er sinds 1970 een Revox 2-spoor, waarvoor een vervanger met wel draaiende capstan as werd gevonden. De ‘moderne’ Nakamichi BX2 heeft inmiddels een nieuw tussenwieltje en is weer in gebruik.

portablesuhertjesphilipsjess
PUmeubel

De Braun 1000 begaf het dus na 15 jaar. Met Braun had ik vroeger al iets, van een van de bezoeken aan de Firato had ik nog een catalogus (1959) en zo viel mijn oog steeds op het klassieke draaitafeltje van Braun. Opeens liep ik tegen een heel hifimeubel SKG-3 van Braun aan, waarvoor door John Hupse een gereviseerd kristal element is geleverd en het speelt prachtig authentiek mono! Een pracht meubel. Nagenoeg uit dezelfde tijd als die lelijke FX714A waar ik de AG1000 uit haalde en veel goedkoper toen ook nog! Ondertussen vergeet ik nog de Amroh Fidelio installatie, versterker met hoge en lagetonenbox, door oom Henk gebouwd, die nog bij mijn moeder stond. Deze moet nog eens aan het spelen gemaakt worden. Er zijn ook nog wat pickupjes ‘binnengeslopen’ die het allemaal doen, op de laatste Philips uit 1951 na, maar dat komt nog wel. Zo is er dus een verzameling draaitafeltjes, die grotendeels spelend is, want mijn kollektie jazzplaten wordt nog regelmatig beluisterd, niet tijdens andere klussen, want daar is webradio makkelijker voor via de Mac met Harman/Kardon boxen.

senneTelefunkenPKG3sfx714aFidelios

Soms komt er wel eens iets onverwachts te voorschijn uit de (schoon)familie, zoals dit PU meubel met wisselaar Wegens ruimtegebrek naar Spanje verhuisd. Senne vond het prachtig!

Het is mijn 'winterhobby', zomers is het auto's, huizen, boten en Spanje: maar daar kom je op de stort van de dorpen (in het binnenland hoor!) ook van alles tegen: een Telefunken Mozart (1947) of een spelende(!) Philips L5W34T (1963) en daar in huis is ook veel ruimte voor oude radio's om naar de Wereldomroep te luisteren.
Inmiddels is de wisselaar, een Telefunken TW 560, weer helemaal speelklaar gemaakt. Het mechaniek werkt prima en de gecorrodeerde kontakten van het element zijn na lang zoeken (dank zij John Hupse) weer helemaal schoon gemaakt en aangesloten op de Blaupunkt Stockholm wisselt hij weer de oude 78 toerenplaten die er bij hoorden.
Op andere pagina's komt de hele kollektie in catalogusvorm terug ;-)

naar boven
Schermafbeelding20170307om140742
radio'scatalogussenneTelefunkennaar boven